SAYISAL BİLGİLER

İsveç İstatistik Kurumu tarafından yabancılarla ilgili nüfus verileri;

uyruk,

doğum yeri,

uyruk ile birlikte doğum yeri,

anne veya babanın ve kişinin kendi doğum yeri (köken)

olmak üzere dört ayrı temelde derlenmekte olup, aşağıdaki bilgiler buna göre sunulmuştur.

1. Genel, Yabancı ve Türk Nüfus

Uyruğa Göre

2003

2004

Genel

Yabancı

Türk

Genel

Yabancı

Türk

Erkek

4.446.656

235.994

6.438

4.466.311

238.360

6.466

Kadın

4.529.014

240.082

5.966

4.545.081

242.781

5.803

TOPLAM

8.975.670

476.076

12.404

9.011.392

481.141

12.269

Doğum Yerine Göre

2003

2004

Genel

Yabancı

Türk

Genel

Yabancı

Türk

Erkek

4.446.656

515.988

17.978

4.466.311

525.953

18.510

Kadın

4.529.014

562.087

16.105

4.545.081

574.309

16.455

TOPLAM

8.975.670

1.078.075

34.083

9.011.392

1.100.262

34.965

Anne veya Babanın ve Kişinin Kendi Doğum Yerine (Kökene) Göre

2003

2004

Genel

Yabancı

Türk

Genel

Yabancı

Türk

Erkek

4.446.656

677.926

31.332

4.466.311

693.559

32.297

Kadın

4.529.014

715.322

28.659

4.545.081

732.734

29.454

TOPLAM

8.975.670

1.393.248

59.991

9.011.392

1.426.293

61.751

2. Çalışan Vatandaşlarımızın Sayısı

İsveç İstatistik Kurumu tarafından uyruk temelinde derlenen verilerden yararlanılarak hazırlanan çizelge aşağıda sunulmuştur. Ayraç içindeki veriler, doğum yerine göre belirlenen sayıları göstermektedir. Doğum yeri temelindeki bilgiler 2004 yılına aittir.

Yıllar

Erkek

Kadın

Toplam

2002

2.200 (6.600)

800 (3.300)

3.000 (9.900)

2003

2.100 (8.100)

1.400 (5.200)

3.500 (13.300)

2004

3.900 (9.500)

1.100 (5.300)

5.000 (14.800)

Kaynak: İsveç İstatistik Kurumu İşgücü Verileri Haziran 2004

Çalışan yabancıların her uyruk ve doğum yeri için ayrı ayrı yaş gruplarına göre dağılımını gösteren resmi bilgi bulunmamaktadır Ancak çalışan yabancıların yaşa göre dağılımını uyruk ve doğum yeri temelinde genel olarak gösteren veriler aşağıda sunulmuştur.

Yaş

Uyruğa göre

Doğum yerine göre

 

Toplam

Erkek

Kadın

Toplam

Erkek

Kadın

16-19

4.300

2.400

1.900

6.700

3.200

3.500

20-24

11.000

4.900

6.100

21.200

10.700

10.500

25-34

54.900

29.200

25.700

85.000

43.400

41.600

35-44

52.500

27.400

25.000

124.100

62.800

61.300

45-54

39.600

19.300

20.200

102.000

52.200

49.700

55-59

15.100

7.600

7.500

40.500

20.500

20.000

60-64

7.300

4.600

2.800

22.400

11.800

10.600

Toplam

184.700

95.400

89.200

401.900

204.600

197.200

Kaynak: İsveç İstatistik Kurumu Haziran 2004 işgücü verileri

İşkollarına Göre Dağılım (Türkiye Doğumlular - 2004)

İş Kolları

Sürekli çalışanlar

Süreli çalışanlar

Serbest çalışanlar

Toplam

Tarım, ormancılık, balıkçılık, avcılık

0

0

0

0

Madencilik, imalat sanayi, enerji üretimi

1.300

100

200

1.600

İnşaat

200

0

0

200

Toptan ve perakende ticaret ve iletişim

1.000

100

800

1.900

Bankacılık, hizmetler

1.400

300

100

1.800

Eğitim, araştırma-geliştirme

1.300

600

0

1.900

Sağlık ve sosyal hizmetler

800

700

0

1.500

Kişisel hizmetler, kültür hizmetleri

2.200

100

3.500

5.800

Kamu hizmetleri

500

100

0

600

Bilinmeyen

0

0

0

0

Toplam

8.700

2.000

4.600

15.300

Kaynak: İsveç İstatistik Kurumu işgücü verileri (Haziran 2004)

Çalışma Alanlarına Göre Dağılım (Türkiye Doğumlular -2004)

İşkolları

Sürekli çalışanlar

Süreli çalışanlar

Serbest çalışanlar

Toplam

İdari işler

200

0

1.100

1.300

Uzmanlık gerektiren işler

800

200

0

1.000

İki yıllık yüksek okul mezunlarının çalıştığı işler

1.500

200

100

1.800

Büro işleri

1.100

200

100

1.400

Hizmet-bakım-satış

1.800

900

900

3.600

Tarım, ormancılık, balıkçılık

0

0

0

0

El işçiliği

700

100

1.200

2.000

Makine işçiliği, ulaşım

800

100

200

1.100

Vasıfsız işler

1.400

400

1.000

2.800

Askeri işler

0

0

0

0

Bilinmeyen

0

0

0

0

Toplam

8.300

2.100

4.600

15.000

Kaynak: İsveç İstatistik Kurumu Haziran 2004 işgücü verileri

3. Yabancılar ve Vatandaşlarımız Arasındaki İşsizlik Durumu

Uyruk temelinde derlenen bilgiler aşağıda sunulmuştur. Ayraç içindeki sayılar doğum yerine göre belirlenen sayıları göstermektedir.

  Ülke

İşsiz Sayısı

İşsizlik oranı (%)

İstihdama katılım oranı (%)

2003

2004

2003

2004

2003

2004

Yugoslavya (eski)

3.300

(7.700)

1.700

(9.900)

18,8

(12,1)

22,0

(15,1)

51,4

(61,4)

49,9

(61,7)

İran

1.000

(3.000)

1.600

(5.000)

25,4

(12,2)

36,5

(20,4)

38,2

(63,3)

49,1

(62,9)

Türkiye

1.100

(1.900)

1.500

(2.300)

23,6

(12,8)

22,7

(13,4)

48,6

(61,4)

54,0

(63,3)

Irak

4.600

(6.000)

4.100

(7.800)

35,9

(28,9)

34,9

(33,2)

39,7

(52,0)

36,0

(51,3)

Diğer Asya ülkeleri

2.700

(7.600)

3.000

(8.600)

16,4

(15,7)

15,1

(15,9)

45,5

(60,6)

40,0

(61,4)

Polonya

700

(1.900)

800

(1.700)

9,0

(9,3)

14,7

(9,9)

70,3

(71,6)

61,5

(69,6)

Finlandiya

3.800

(5.200)

3.900

(5.100)

7,3

(5,4)

8,0

(5,7)

69,1

(73,8)

68,6

(73,9)

Danimarka

800

(700)

1.100

(1.000)

5,8

(5,3)

6,9

(6,4)

60,7

(67,7)

63,4

(73,4)

Norveç

600

(700)

1.400

(1.300)

6,3

(4,7)

8,3

(8,2)

69,4

(72,3)

72,3

(72,5)

AB/AİA Ülkeleri

7.600

(9.300)

9.300

(11.200)

6,4

(5,7)

7,6

(6,8)

71,1

(73,3)

70,8

(74,0)

Diğer Avrupa ülkeleri

7.600

(9.200)

9.400

(14.200)

6,3

(5,6)

7,5

(12,6)

71,2

(73,3)

71,0

(64,9)

Afrika Ülkeleri

1.400

(3.800)

3.300

(5.400)

19,1

(18,9)

34,0

(21,0)

46,6

(59,4)

55,1

(66,9)

Kuzey ve Orta Amerika ülkeleri

600

(1.000)

600

(1.400)

11,9

(10,3)

12,0

(11,3)

66,7

(66,3)

66,8

(67,3)

Güney Amerika Ülkeleri

1.400

(2.400)

1.000

(3.400)

16,1

(10,1)

9,2

(12,8)

69,3

(67,8)

69,4

(68,3)

Şili

900

(1.200)

500

(1.900)

16,3

(9,2)

7,9

(13,6)

72,4

(70,3)

74,4

(72,2)

Yabancılar Ortalaması

38.100

(61.600)

43.200

(80.200)

11,9

(10,6)

13,7

(12,9)

61,6

(66,6)

61,7

(67,0)

Ülke geneli

239.000

5,4

77,5

Kaynak: İsveç İstatistik Kurumu Haziran 2004 işgücü verileri

4. İsveç'ten Türkiye'ye Yapılan Sosyal Güvenlik Ödemeleri (2005)

Yıllık ödeme miktarı (Kron)

Emekli sayısı(*)

Ödeme işlemi sayısı(*)

Kişi başına ortalama aylık ödeme miktarı (Kron)

22.107.162

373

5.069

4.949,04

(*) Emekli sayısı ile işlem sayısı arasındaki fark, bir emekliye birden fazla tür ödeme yapılmasından kaynaklanmaktadır.

İsveç'ten Aylık Alan ve İsveç Dışında Yaşayan Emeklilerin Sayısı ve Genele Oranı (2004)

Ülke

Emekli sayısı

Genele oranı (%)

Finlandiya

29.810

% 35,0

Almanya

14.718

% 14,7

Norveç

6.059

% 7,1

Danimarka

4.926

% 5,9

İspanya

4.064

% 4,9

A.B.D.

3.937

% 4,9

Yunanistan

3.827

% 4,9

Kanada

2.339

% 3,0

İtalya

2.210

% 2,7

Avustralya

1.881

% 1,9

Fransa

1.382

% 1,6

Türkiye

373

% 0,5

Diğer

11.084

-

Toplam

86.610

-

5. Türk Derneklerine İlişkin Bilgiler

İsveç'te vatandaşlarımızca kurulmuş olan 5 çatı örgütü (federasyon) ile bunlara bağlı 43 dernek, ayrıca 17 bağımsız dernek veya vakıf bulunmaktadır. Yine vatandaşlarımızın yoğun olduğu bölgelerde 10 cami derneği kurulmuştur. Çatı örgütleriyle birlikte toplam sayı 75'e ulaşmaktadır.

6. Vatandaşlarımızın Yönetime Katılımı

Gerek genel gerekse yerel seçimler sonucu görev alan vatandaşlarımızın sayıları aşağıda gösterilmiştir.

Türk milletvekili sayısı : 2

Türk il genel meclisi üyesi sayısı : 6

Türk belediye meclisi üyesi sayısı : 26

Kaynak: 1. Büyükelçilik kayıtları. 2 . İsveç Türk İşçi Dernekleri Federasyonu Kayıtları. 3. İsveç Yüksek Seçim Kurulu internet sayfası

Son yerel seçimlerde 18 yaşını doldurmuş ve oy kullanmış Türk seçmen sayısı 10.493 olarak belirlenmiş olup, en fazla oya sahip ilk on sıradaki yabancı uyruklular içinde Türkler dokuzuncu sırada yer almaktadır.

MEVZUAT VE UYGULAMA DEĞİŞİKLİKLERİ

1. Malullük Sigortasında Değişiklik

1962 tarihli 381 sayılı İsveç Sosyal Sigortalar Yasası'nın 7. Bölümü'nün 3b maddesi ile 22. Bölümü'nün 6. ve 7. maddeleri, 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe giren 1239 sayılı Yasa ile değiştirilmiştir. Buna göre, 30-64 yaşları arasındaki sigortalılara verilen hastalık ödeneğinin ( sjukersersättning ) süresiz olarak bağlanması uygulamasına son verilmiş ve en fazla üç yıla kadar olmak üzere, süreye bağlı olarak ödenmesi öngörülmüştür. Buna göre, İsveç Sosyal Sigortalar Kurumu'nca ( Försäkringskassan ) bu nitelikte bir aylık bağlanması kararı alınırken, sigortalının sağlık durumunda gelecekte olabilecek değişimlerin tespiti için gerekiyorsa tıbbi kontrol muayenesinin ve buna bağlı değerlendirmenin yapılacağı tarih de belirlenerek sigortalıya bildirilecektir. Halen bu tazminatı almakta olup, 60 yaşını dolduranlar yeni uygulamadan muaf tutulmuştur. 01.01.2005 tarihinden önce sürekli hastalık tazminatı bağlanmış olanların ise meslekte kazanma güçlerinin veya rehabilitasyon olanağının arttığı kanısına varılması durumunda kontrol muayenesine ve değerlendirmeye tabi tutulması öngörülmektedir.

2. İsveç Sosyal Sigortalar Kurumu'nda İdari Yapı Değişikliği

İşkazaları ve meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile aile ve çocuk yardımları uygulamalarından sorumlu tek kurum olan İsveç Ulusal Sosyal Sigortalar Kurulu (Swedish National Social Insurance Board-Riksförsäkringsverket=RFV) 2005 Ocak ayından itibaren kaldırılmış ve yerine İsveç Sosyal Sigortalar Kurumu (Swedish Social Insurance Agency-Försäkringskassan=FK) adıyla yeni bir kurum oluşturulmuştur. Bu şekilde, daha önce yalnızca bölge ve şube müdürlükleri "Sosyal Sigortalar Kurumu-( Försäkringskassan )" adını kullanırken, bu birimlerin bağlı olduğu merkez kuruluşu da aynı adı almıştır.

Eski kurum, merkezde "Kurul", taşrada da 21 bölge ve 240 şube müdürlüğünden oluşmakta iken, yeni düzenlemede "Kurul", "Genel Müdürlük" olarak yapılandırılmıştır. Yönetim açısından özerk olarak çalışan bölge müdürlükleri üzerinde "Kurul"un yalnızca "gözetim" ve "denetim" yetkisi bulunmakta iken, yeni yapılanmada genel müdürlüğün, kurum genelindeki yönetim yetkileri ve gücü artırılmıştır. Bölge müdürlükleri ile bunlara bağlı olarak görev yapan şube müdürlüklerinin oluşturduğu taşra örgütü aynen korunmuştur.

3. Göç ve Yabancılar Mevzuatında Değişiklik

1989 tarihli Yabancılar Yasası'nı yürürlükten kaldıran ve tümüyle yeni hükümler getiren 2005/716 sayılı Yasa ve 15.09.2005 traihinde İsveç Meclisi'nde kabul edilmiştir.

01.04.2006 tarihinde yürürlüğe girecek olan yasa ile yapılan en önemli değişiklik Göç Kurulu'nun kararlarına karşı itiraz sürecine ilişkindir. Buna göre "Yabancılar İtiraz Kurulu-( Utlänningsnämnden )" kaldırılmış ve itiraz başvurularının Stokholm, Göteborg ve Malmö'de kurulan ve "Göç Mahkemesi" olarak adlandırılan üç idare mahkemesine yapılması öngörülmüştür. Sözkonusu mahkeme kararlarına karşı da Stokholm'deki "Yüksek İdari Temyiz Mahkemesi (Danıştay=Regeringsretten) " içinde oluşturulan "Yüksek Göç Temyiz Mahkemesi " ne başvurulabilecektir. Sözkonusu mahkemenin kararları kesin olacak ve içtihat oluşturacaktır.

Yeni düzenlemeyle, sığınma başvurularında halen yürürlükteki yasada öngörülen "insani nedenler" kaldırılarak yerine "tehlike ve sıkıntı yaratan durumlar" kavramı, öncelikle kişinin karşı karşıya kaldığı tehlikelerden "korunmasını" hedefleyen daha somut gerekçeler belirlenmiştir. Ülkelerinde ağır çatışma ortamı bulunanlar ciddi suistimale uğradıkları yönünde haklı gerekçeleri olanlar,"korunması gerekli kişi" sayılacaktır. Sığınma başvurularında değerlendirmeler bir bütün olarak yapılacak, bu kapsamda başvuru sahibinin sağlık durumu, İsveç'e uyum yeteneği ve ülkesindeki konumu gibi unsurlar dikkate alınacaktır. Cinsiyet, cinsel eğilim veya tercih nedeniyle baskıya uğrayanlara ve ebeveynlerinden bağımsız olarak çocuklara da sığınma hakkı verilebilecektir. Çocuk sığınmacılara özen gösterilecek, bedensel ve ruhsal gelişimlerini olumsuz etkileyecek uygulamalardan kaçınılacaktır.

Avrupa Birliği Konseyi'nin;

�  Aile birleşimi hakkına ilişkin 22.09.2003 tarihli, 2003/86 sayılı,

�  Uzun süreli ikamet hakkına sahip üçüncü ülke vatandaşlarının hukuki statüsüne ilişkin 25.11.2003 tarihli 2003/109 sayılı ve

�  AB vatandaşlarının üye ülkelerde serbest dolaşımına ilişkin 29.04.2004 günlü 2004/38 sayılı,

Direktifleri'nin İsveç göç ve yabancılar mevzuatı ile uyumlu hale getirilmesi amacıyla başlatılan yasa değişikliği çalışmaları ise sürmektedir.

4. Sığınmacılara İlişkin Mevzuat Değişikliği

Sığınma başvurusu reddedilen ancak sınırdışı edilmemek için saklanan, dolayısıyla ülkede yasadışı biçimde kaçak olarak yaşayan mültecilere bir itiraz hakkı daha veren yasa, İsveç Meclisi'nde ( Riksdagen ) kabul edilmiş ve 15.11.2005 günü yürürlüğe girmiştir.



İSVEÇ

EKONOMİK VE SOSYAL GELİŞMELER İLE İŞ PİYASASINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER

İsveç ekonomisi geleneksel olarak, kağıt, kağıt hamuru, demir ve diğer metaller gibi hammadde sanayilerine dayanmaktadır. Hammadde arzı İsveç sanayii için hala önemli bir unsur olmakla birlikte, hızlı büyüyen bilişim teknolojisi sanayideki yapısal değişimi açıkça ortaya koymaktadır. Bu teknolojiyi geniş ve etkin bir şekilde kullanan iletişim ve ilaç sanayileri de İsveç iktisadının ve uluslararası ticaretteki rekabet yeteneğinin gelişmesine katkıda bulunmaktadır.

Günümüzde İsveç, bilgisayar, bilişim, bu kapsamda cep telefonu ve bilgisayar ağı (internet) bağlantıları gibi alanlardaki yatırımlar açısından dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer almaktadır. Diğer taraftan, bu iyimser tabloya karşın etkinliğin artırılması, kamu kesiminde yeniden yapılanma, vergi sisteminin uluslararası yapı ile uyumlaştırılması gibi yapısal sorunlar da bulunmaktadır. İş ve sermaye piyasalarının ve üretim sanayiinin geliştirilmesi bakımından, bu alanlarda hızlı ve uygun yeniden yapılanmanın daha fazla gecikilmeksizin gerçekleştirilmesinin gerektiği uzmanlarca dile getirilmektedir.

1991-1993 yılları arasında derin bir durgunluk yaşayan ve bütün iktisadi göstergeleri altüst olan İsveç, uyguladığı iktisat politikalarıyla bu durumu düzeltmiştir. Hükümetçe kararlı bir biçimde hayata geçirilen "gelirlerin-vergilerin arttırılması", "harcamaların kısılması" gibi önlemler sonucunda bütçe açığı ve kamunun borçlanma gereksinimi önemli ölçüde azaltılmıştır. Son yıllarda ulaşılan iktisadi gelişme düzeyi, izlenen istikrarlı siyaset yanında, akılcı ve disiplinli iktisadi yapılanmaya dayanmaktadır.

1970'li yıllardan sonra daha yoğun bir şekilde yurtdışı pazarlarına açılmaya başlayan İsveç firmaları, bugün dünya genelinde özellikle bilişim teknolojisi alanında önemli bir paya sahip bulunmaktadır. D evlet politikası olarak yüksek teknolojinin kurulmasının özendirilmesi, firma birleşmelerinin desteklenmesi, küçük ve orta ölçekli firmalara sağlanan yardımlar, İsveç firmalarına dünya piyasalarında büyük bir rekabet avantajı sağlamaktadır. İsveç, ülkede yapılacak yabancı ve yerli yatırımlara devlet desteği vererek geniş bir teşvik politikası uygulamaktadır.

Hizmetler kesimi son yıllarda çok hızlı gelişmiş olup, bunun % 18'inden fazlasını iletişim sanayii, % 11'ini de mali hizmetler oluşturmaktadır. İsveç sanayi kesiminde araştırma ve geliştirme yatırımlarının yoğunluğu, dünya ülkeleri arasında ilk sıralarda yer almakta ve bu yatırımların büyük bölümü en büyük 20 sanayi grubu tarafından gerçekleştirilmektedir.

2005 yılında Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) artışı % 2,7 ile sınırlı kalmıştır. GSYİH'nın 2006 yılında % 3,6 oranında, 2007 yılında ise % 3,1 oranında artacağı hesaplanmaktadır .

2004-2005 döneminde değer kaybeden İsveç Kronu'nun, 2006-2007 yılları içinde yeniden değer kazanması beklenmektedir. 2006 yılı Ocak ayındaki düşük enflasyon rakamından sonra, Kron'un hem Dolar hem de Avro karşısında güçleneceği tahmin edilmektedir.

İsveç'in temel iktisadi göstergeleri ile kamu maliyesine ilişkin bilgiler aşağıdaki çizelgelerde sunulmuştur. 2006 ve 2007 yıllarına ilişkin veriler tahminidir.