Tarihçe


Bakanlığımız yurtdışı teşkilatı ilk defa, 4841 sayılı Çalışma Bakanlığı Kuruluş Kanununun 6'nci maddesine, 08.05.1967 tarih ve 864 sayılı  kanunla eklenen bir maddeyle kurulmuştur. Daha sonra yine ayni kanuna, 06.04.1972 tarih ve 1579 sayılı  kanunla eklenen maddelerle, "Yurtdışı İşçi Sorunları Genel Müdürlüğü" Bakanlık Merkez birimleri içinde yer almıştır. Bu kanunlara dayanılarak hazırlanan yurtdışı yönetmeliği, 11.06.1973 tarih ve 14561 sayılı  Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konmuştur. Bu yönetmelik, 06.05.1988 tarihine kadar muhtelif değişiklikler yapılarak uygulanmıştır.


Bu arada, 28 Eylül 1981 tarih ve 17472sayılı  Resmi Gazete'de yayımlanan, 07.08.1981 tarih ve 8/3418 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla "Çalışma Bakanlığı Yurtdışı İşçi Sorunları Örgütü Tüzüğü" yürürlüğe konmuş, daha sonra bu tüzük 07.01.1993 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır.


Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıklarının birleştirilmesiyle 13.12.1983 tarih ve 184 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle Kurulan "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı"nın ana hizmet birimleri içinde Genel Müdürlüğümüz, "Yurtdışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü" adı altında yer almıştır. Daha sonra 09.01.1985 tarih ve 3146 sayılı Bakanlığımız Teşkilat Kanununda, Genel Müdürlüğümüzün görev, yetki ve sorumlulukları belirlenmiştir. Söz konusu kanun 18 Ocak 1985 tarih ve 18639 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.


189 sayılı, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Yurtdışı Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 14.12.1983 tarihinde yürürlüğe girmesiyle Başbakanlıkça hazırlanan "Yurtdışında Görevlendirilecek Memurların Seçim Esaslarına Dair Yönetmelik" yürürlüğe konmuş, bu çerçeve yönetmeliğe göre, "Bakanlığımız Yurtdışı Teşkilatında Görevlendirilecek Personelin Seçimi ve Atama Esasları ile Görev Sürelerine Dair Yönetmelik" yeniden düzenlenmiş ve 06.05.1988 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.


Kamu Kurum ve Kuruluşlarının kadrolarının tespiti ile ilgili olarak, 13 Ağustos 1984 tarih ve 18488 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 18.07.1984 tarih ve 84/8360 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla 114 yurtdışı kadrosu ihdas edilmiştir.


Daha sonra, 189 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede belirlenen esaslar çerçevesinde, 22.08.1991 tarih ve 91/2219 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, yurtdışı birimlerimizin görevleri ile merkezler ve bu merkezlerde çalıştırılabilecek azami kadrolu personel sayısı (85 kişi) tespit edilmiştir. 22.04.1993 tarih ve 93/4338 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla da, kadrolu personel sayısı 87'ye çıkarılmıştır. Söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı gereğince, yurtdışı ihtisas birimlerinde görev alacak personel için unvan standardı (Müşavir, Müşavir Yardımcısı, Ataşe, Ataşe Yardımcısı) getirilmiş ve Başbakanlık Çerçeve Yönetmeliğinde yapılmış olan değişiklikler göz önünde tutularak hazırlanan, "Yurtdışı Teşkilatında Görevlendirilecek Personel Yönetmeliğimiz 09 Ocak 1993 tarih ve 21460 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.


4316 sayılı 1998 Mali Yılı Bütçe Kanununun 64'üncü maddesine dayanarak, 17.07.1988 tarih ve 4117 sayılı Başbakan Olur'u ile Bağdat, Lefkose Müşavirliklerimiz ve Marsilya Ataşeliğimiz kapatılmış, diğer hizmet birimlerimizde çalıştırılabilecek azami kadrolu personel sayımız 42'ye indirilmiş, daha sonra bu şayi 18.11.1998 tarihli Başbakanlık Olur'u ile 43'e yükselmiştir.


Kamu Kurum ve Kuruluşlarının yurtdışı teşkilatlarını düzenleyen ve 189 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 ve 6'nci maddelerine göre 13.04.1999 tarihinde çıkarılan 99/12770 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, 18.11.1999 tarihli Başbakanlık Olur'una paralel olarak, yurtdışı birimlerimizin bulunduğu misyonlar ve bu birimlerde görev yapacak personel sayıları (43) yeniden belirlenmiştir.


4 Ekim 2000 tarih ve 24190 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 618 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 18. maddesi ile Genel Müdürlüğümüzün ismi "Dış İlişkiler ve Yurtdışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü" olarak değiştirilmiştir. Bunun üzerine "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Yurtdışı İşçi Hizmetleri Uzman Yardımcılığı ve Uzmanlığı ile Yurtdışı Teşkilatı Kadrolarına Yapılacak Atamaların Esas ve Usullerine Dair Yönetmelik" 30 Ekim 2000 tarih ve 24215 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Daha sonra söz konusu Kanun Hükmünde Kararname 31.10.2000 tarih ve 2000/35 sayılı Karar ile Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. İptalden sonra Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı "Yurt Teşkilatında Görevlendirilecek Personelin Atanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik " 20 Ekim 2002 tarih ve 24912 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.01.05.2003 tarih ve 5555 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile de Sydney ve Bingazi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşelikleri kapatılmış, ayni kararla Baku, Aşkabat, Almatı ve Lefkoşa Müşavirliklerimiz açılmıştır. Bilahare 16.07.2003 tarihinde TBMM'de kabul edilen ve 24.7.2003 tarih ve 25178 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4947 sayılı Kanunla 3146 sayılı Bakanlığımız teşkilat Kanununda yapılan değişiklik sonucunda Genel Müdürlüğümüzün adı "Dış İlişkiler ve Yurtdışı İsçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü" olarak belirlenmiş ve görevleri yeniden tanımlanmıştır. "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Yurtdışı İsçi Hizmetleri Uzman Yardımcılığı ve Uzmanlığı, Atama, Görev ve Çalışma Yönetmeliği" 8 Şubat 2004 tarih ve 25367 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.